Wilco Bontenbal

Reorganiseren inmiddels een status quo?

SNS, Achmea, Rabobank, Attendiz, Ricoh, TomTom, Van Gorcum, Friesland Zorgverzekeraar. Dit zijn een paar van de bedrijven die alleen al in december van dit jaar een reorganisatie aankondigden. En de verwachting is dat bij zeker een paar van die bedrijven dit zeker niet de laatste reorganisatie zal zijn de komende periode.

Reorganisatie op reorganisatie

Wat in de financiële wereld al een tijdje gaande is, zien we in ook terugkomen in andere branches; reorganisatie op reorganisatie. Het hebben van een continu veranderende en dus flexibele organisatie doet definitief zijn intrede in het bedrijfslandschap. Dat betekent voor zowel de organisaties, de ondernemingsraden, de vakbonden als de medewerkers een verandering waar ze maar beter aan kunnen wennen. Of beter nog; op moeten anticiperen. Nog zelden is een organisatie echt ingericht om deze flexibiliteit aan te kunnen en lopen ondernemingen, medewerkers maar ook de vakbonden hier tegenaan.

'Organisatorische flexibiliteit is niet meer weg te denken'

Organisaties

Organisaties zijn op zoek naar een organisatievorm die voorziet in een snelle adoptie van de klantwens, waarbij nieuwe producten snel van idee naar productie kunnen worden gebracht. Al met al wordt het interne organisatielandschap stevig op de schop genomen, met alle onzekerheden die daardoor ontstaan. Daarbij valt te denken aan:

  • Flexibele ‘workforce’; als reactie op de snelle automatiseringsgolf.
  • Het Agile werken; ook in de uitvoering wordt gezocht naar flexibele vormen van organiseren
  • Functies en functiehuizen; steeds meer generalistische rollen
  • Individuele beloningsvormen; i.p.v. trapsgewijze beloningssystemen
  • 365 dagen feedback; meer en meer klinken ook de geluiden om af te stappen van de traditionele PVB cycli.

De ondernemingsraden

De ondernemingsraden blijven achter de feiten aanhollen, en verzanden in adviesaanvraag op adviesaanvraag. Tussen hun eigen verkiezingen door, proberen de steeds wisselende OR-leden organisaties bij te houden. Hier doemt zich de vraag op hoe we inspraak beter kunnen organiseren, zonder dat bij elke organisatiewijziging de OR moet buigen over de vaak complexe reorganisatieaanpak.

De vakbonden

Vakbonden zien kansen ontstaan met al deze reorganisaties. Waar ze de afgelopen jaren steeds meer leden verloren, zien ze nu kansen ontstaan om medewerkers (en daarmee potentiële leden) te helpen in deze nieuwe flexibele wereld. Afgelopen week kondigde De Unie hun leden uit de financiële sector al aan te willen helpen met de overgang naar een andere branche. Ook omdat deze mensen (binnen en buiten dezelfde sector) slecht aan het werk komen.

De medewerkers

Medewerkers voelen de verschuiving. Ouderwetse zekerheden zijn nog nooit zo ver weg geweest. Ook al gaat de economie vooruit en wordt ons voorspeld dat het consumentenvertrouwen komende jaar gaat toenemen. Van baanzekerheid bij ‘je huidige bedrijf’ is veel minder sprake.

‘Vakbonden zien kansen ontstaan, OR is volgend en medewerkers afwachtend.’

Reorganiseren brengt verantwoordelijkheid

Met deze ontwikkeling naar continu veranderende organisaties, ligt er ook een belangrijke verantwoordelijkheid bij de bedrijven om de consequenties ervan goed in te richten. Zowel ondernemingsraden als vakbonden en medewerkers zijn gebaat bij een proactieve rol van de organisaties om deze organisatorische flexibiliteit ook voor hen vorm te geven. Dat betekent een manier bedenken over hoe het functiehuis en de beloning van de toekomst eruitziet, maar ook een nieuwe manier van overleg en advies dan wel instemming te realiseren van ondernemingsraden. En tegelijkertijd na te denken over begeleiding van in- door- en uitstroom, maar dan ook echt buiten de eigen organisatie.

Kortom, waar keuzes voor intensivering van aandacht voor ‘time to market’ in combinatie met een snelle automatisering de wens om een nieuwe flexibele organisatievorm te realiseren bespoedigen, is reorganiseren echt een Status Quo geworden. En is het dus ook noodzakelijk om snel een aantal componenten op orde te krijgen en nu al te werken aan passende oplossingen.

Meer over Jan Peter